Technologia rozwija się w zawrotnym tempie, a urządzenia elektroniczne są naszymi codziennymi towarzyszami, dlatego też kwestia bezpieczeństwa i zgodności produktów z normami unijnymi staje się coraz bardziej istotna. Jednym z symboli, który gwarantuje, że produkt spełnia europejskie standardy bezpieczeństwa, jest oznakowanie CE. W kontekście baterii i akumulatorów pojawia się jednak pytanie: czy wszystkie muszą być oznaczone tym symbolem? Odpowiedź na to pytanie już nie jest takie trudne, jak przed wejściem nowego rozporządzenia.

W lipcu 2023 roku Unia Europejska ogłosiła Rozporządzenie (UE) 2023/1542 w sprawie baterii, zastępując dotychczasową Dyrektywę 2006/66/WE. To przełomowe rozporządzenie wprowadza kompleksowe ramy prawne, które zmieniają sposób zarządzania bateriami w UE, wprowadzając między innymi wymóg oznakowania CE dla baterii. Jednak co dokładnie oznacza to dla producentów i konsumentów? W tym artykule przyjrzymy się kluczowym aspektom nowych przepisów.

Najważniejsze wymogi dla producentów baterii

Znak CE jako standard, ważne daty:

  • 18.02.2024 – Od tej daty można stosować wymagania rozporządzenia 2023/1542, czyli można zastosować znak CE na baterie;
  • 18.08.2025 – Do tej daty można działać na starych zasadach, czyli wymaganiach dyrektywy 2006/66/WE.

Do powyższych dat wprowadzono szereg wyjątków, w tym dla usuwania zużytych baterii, poziomów wydajności oraz znaku selektywnej zbiórki. Do tego dla różnego typu baterii są podane różne daty stosowania przepisów nowego rozporządzenia.

Wszystkie baterie wprowadzane na rynek europejski będą musiały być oznaczone znakiem CE. To oznaczenie potwierdza, że produkt spełnia wszystkie wymagania UE dotyczące bezpieczeństwa, ochrony zdrowia i ochrony środowiska. Początkowo, kryteria dotyczące śladu węglowego i materiałów nadających się do recyklingu nie będą wliczane w wymogi, jednak planuje się ich włączenie w przyszłości.

Proces oceny zgodności dla oznaczenia CE

Producent baterii będzie odpowiedzialny za przeprowadzenie oceny zgodności, aby zapewnić, że jego produkty spełniają ustanowione normy. To obejmuje zarówno aspekty bezpieczeństwa, jak i zrównoważonego rozwoju.

Klasyfikacja baterii według kategorii

Rozporządzenie UE 2023/1542 wprowadza szczegółową klasyfikację baterii, dzieląc je na pięć głównych kategorii. Każda z nich ma swoje unikalne zastosowania i wymogi, które mają na celu uczynienie baterii bezpieczniejszymi, bardziej ekologicznymi i konkurencyjnymi. Oto szczegółowy opis każdej kategorii:

1. Baterie przenośne

Baterie przenośne to te, które są szczelnie zamknięte, ważą 5 kg lub mniej i nie są zaprojektowane specjalnie do użytku przemysłowego. Nie zaliczają się do nich baterie do pojazdów elektrycznych, baterie LMT (do lekkich środków transportu) ani baterie SLI (do rozruchu, oświetlenia i zapłonu). Są to najczęściej używane baterie w codziennych urządzeniach, takich jak piloty, zegarki czy latarki.

2. Baterie do lekkich środków transportu (LMT)

Baterie LMT są szczelnie zamknięte, ważą 25 kg lub mniej i są stworzone do zapewniania energii elektrycznej dla trakcji w pojazdach kołowych, które mogą być napędzane samym silnikiem elektrycznym lub poprzez połączenie silnika i siły człowieka. Obejmuje to pojazdy mające homologację typu w kategorii L, takie jak skutery elektryczne czy rowery elektryczne, ale nie są to baterie do pojazdów elektrycznych w pełnym tego słowa znaczeniu.

3. Baterie rozruchowe, oświetleniowe i zapłonowe (SLI)

Baterie SLI są specjalnie zaprojektowane do dostarczania energii elektrycznej do rozruchu, oświetlenia lub zapłonu w pojazdach, innych środkach transportu lub maszynach. Mogą być również stosowane pomocniczo lub rezerwowo. Są to baterie, które znajdują zastosowanie w tradycyjnych pojazdach spalinowych, zapewniając energię niezbędną do uruchomienia silnika oraz do zasilania systemów elektrycznych pojazdu.

4. Baterie przemysłowe

To kategoria obejmuje baterie specjalnie stworzone do celów przemysłowych, które ważą powyżej 5 kg i nie zaliczają się do baterii do pojazdów elektrycznych, baterii LMT ani baterii SLI. Są to baterie wykorzystywane w szerokim zakresie zastosowań przemysłowych, od zasilania awaryjnego po magazynowanie energii w dużych instalacjach.

5. Baterie do pojazdów elektrycznych

Baterie do pojazdów elektrycznych są projektowane do dostarczania energii elektrycznej do trakcji w pojazdach hybrydowych lub elektrycznych. Obejmują one baterie, które ważą powyżej 25 kg i są przeznaczone do zasilania pojazdów w kategoriach L, M, N lub O. To kluczowe komponenty dla przyszłości transportu, umożliwiające przejście na bezemisyjne środki lokomocji.

Czy baterie muszą mieć CE?

Paszporty baterii – co to jest?

Nowe przepisy wprowadzają elektroniczne paszporty baterii dla wybranych typów, w tym baterii przemysłowych o pojemności powyżej 2 kWh, baterii do pojazdów elektrycznych i baterii LMT. Paszport zawiera informacje o producencie, lokalizacji fabryki oraz specyfikacji baterii, co ma na celu zwiększenie przejrzystości w całym łańcuchu dostaw.

Wymogi należytej staranności dla dostawców

Rozporządzenie wprowadza również wymogi należytej staranności dla firm w zakresie dostaw aktywnych materiałów, takich jak kobalt, grafit naturalny, lit czy nikiel. Obejmuje to politykę należytej staranności, solidne systemy zarządzania, ocenę ryzyka oraz implementację wprowadzonej strategii.

Odpowiedzialność producenta baterii

Nowe przepisy rozszerzają obowiązki producentów, którzy wprowadzają baterie na rynek w państwach członkowskich UE. Obejmuje to odpowiedzialność za zbieranie i przetwarzanie zużytych baterii, a także osiąganie określonych celów dotyczących progów zbierania i efektywności recyklingu.

Etykietowanie baterii – jak to wygląda formalnie?

W celu zapewnienia konsumentom dostępu do klarownych, wiarygodnych i zrozumiałych danych na temat baterii oraz ich utylizacji, niezbędne jest odpowiednie etykietowanie produktów. Takie działania mają na celu umożliwienie konsumentom dokonywania przemyślanych wyborów podczas zakupu i utylizacji baterii, a także ułatwienie podmiotom zajmującym się odpadami właściwe przetwarzanie zużytych baterii.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 – 5 Rozporządzenia, przewiduje się, że:

  • począwszy od 18 sierpnia 2026 roku lub 18 miesięcy po wejściu w życie odpowiedniego aktu wykonawczego – w zależności od tego, co nastąpi później, baterie będą oznaczone etykietą zawierającą podstawowe informacje o nich, określone w załączniku VI część A;
  • od tej samej daty, baterie przenośne umożliwiające ponowne naładowanie, baterie LMT oraz baterie SLI będą oznaczone etykietą informującą o ich pojemności;
  • również od 18 sierpnia 2026 roku, baterie przenośne nieprzeznaczone do ponownego naładowania będą oznaczone etykietą z informacjami o minimalnym średnim okresie użytkowania przy określonych zastosowaniach oraz etykietą „nie nadaje się do ponownego naładowania”;
  • od 18 sierpnia 2025 roku, wszystkie baterie będą oznaczone symbolem selektywnej zbiórki, jak określono w załączniku VI część B;
  • baterie zawierające więcej niż 0,002% kadmu lub więcej niż 0,004% ołowiu będą oznaczone symbolem chemicznym tych metali: Cd lub Pb.

Zgodnie z art. 13 ust. 6, od 18 lutego 2027 roku, wszystkie baterie będą oznaczone kodem QR, zgodnie z opisem w załączniku VI część C. W przypadku baterii LMT, baterii przemysłowych o pojemności powyżej 2 kWh oraz baterii do pojazdów elektrycznych, kod QR umożliwi dostęp do paszportu baterii, zgodnie z art. 77.

Podsumowanie

Rozporządzenie (UE) 2023/1542 wprowadza znaczące zmiany w branży baterii, kładąc nacisk na zrównoważony rozwój, bezpieczeństwo i przejrzystość. Wymóg oznakowania CE dla baterii stanowi ważny krok w kierunku zapewnienia ekologii i bezpieczeństwa produktów baterii na rynku europejskim. Dla producentów oznacza to konieczność dostosowania się do nowych regulacji, natomiast konsumentom zapewnia większą pewność co do bezpieczeństwa i pochodzenia kupowanych produktów.

 

Tagi: , , , , ,
Kategorie: Artykuły specjalistyczne.

You cannot copy content of this page